Opnieuw 1007 asielkinderen vermist in Nederland

Opnieuw 1007 asielkinderen vermist in Nederland

Officieel zijn de afgelopen drie jaar 18.292 alleenreizende minderjarige vreemdelingen als vermist geregistreerd na aankomst in Europa. Dat betekent dat ze eerst om opvang hebben gevraagd, en vervolgens uit die opvang zijn verdwenen. In Nederland maakte opvangorganisatie COA 1007 meldingen van vertrek met onbekende bestemming van een alleenreizende minderjarige. Ook tijdens de Corona-lockdowns bleven kinderen uit de opvang verdwijnen. In 2020 ging het in ons land om 323 vermissingen.

‘Kinderen verdwijnen onder onze neus’, reageert Herman Bolhaar, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. ‘We weten niet waar deze kinderen zijn en wat ze overkomt. We weten wel dat ze ernstig risico lopen om slachtoffer te worden van uitbuiting en seksueel geweld.’ Gemiddeld gaat het om 17 vermiste asielkinderen per dag. In Nederland verdwijnt gemiddeld bijna elke dag een kind uit de asielopvang.

De nieuwe vermissingscijfers zijn verzameld door datajournalist Adriana Homolova van Lost in Europe. Zij vroeg het afgelopen half jaar dertig Europese landen om de beschikbare informatie over vermissingen tussen 2018 en 2020. Tijdens een tweedaags online databootcamp heeft Lost in Europe deze gegevens samen met twintig experts geanalyseerd.

Het daadwerkelijke aantal vermissingen ligt nog veel hoger dan de berekende 18.292. Meerdere landen, waaronder het Vereniging Koninkrijk, Frankrijk en Roemenië, registreren de vermissingen niet. Slechts tien van de 27 Europese lidstaten verstrekten vermissingscijfers over het afgelopen jaar. In die tien landen verdwenen in 2020 5768 minderjarige asielzoekers van de radar.

COA: ‘registratie is wel verbeterd’

‘Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) vormen een kwetsbare groep en het is daarom altijd zorgelijk dat zij met onbekende bestemming vertrekken uit de opvanglocaties’, schrijft een woordvoerder namens opvangorganisatie COA. Toch kunnen vermissingen niet voorkomen worden, zegt hij. ‘Omdat de asielopvang niet in een gesloten setting plaatsvindt, ook de beschermde opvang niet, is het voor jongeren mogelijk om de opvang te verlaten. Indien er vermoedens zijn dat een alleenstaande minderjarige vreemdeling wil vertrekken zullen COA-medewerkers altijd het gesprek aangaan en de jongeren wijzen op de risico’s van vertrek en een leven in de illegaliteit.’

Het afgelopen jaar hebben de politie, COA en voogdijorganisatie Nidos nieuwe werkafspraken gemaakt over het proces na vermissing. Hierdoor is zowel de interne registratie als de registratie binnen het politieportal verbeterd. COA wijst op twee onderzoeken die vorig jaar zijn uitgevoerd naar aanleidingen van onthullingen van Lost in Europe. Uit een van die onderzoeken blijkt dat sommige jongeren van het ene naar het andere Europese land trekken. ‘Het COA zou het wenselijk vinden als informatie over vermissingen binnen EU-lidstaten gedeeld wordt tussen de daarvoor aangewezen autoriteiten.’ Daarnaast is het COA van mening dat een verbeterde Europese registratie zinvol zal zijn.

Europa wijst naar de lidstaten

Waar de Nederlandse autoriteiten pleiten voor betere Europese samenwerking, wijzen de Europese instanties in reactie op de vermissingscijfers juist op de verantwoordelijkheden van individuele lidstaten.

Dit is een onderwerp waarvoor de nationale autoriteiten verantwoordelijk zijn, zegt een woordvoerder namens de Europese Commissie. ‘Wij zijn niet degenen die de opvang beheren. Wij weten niet hoeveel vermissingen plaatsvinden.’ De woordvoerder wijst erop dat Eurocommissaris Ylva Johansson meermaals diepe zorgen heeft uitgesproken over de vermiste kinderen, bijvoorbeeld bij haar speech op het 13e Europese Forum voor de rechten van het kind. ‘Dit is een gebied waar de Commissie en de lidstaten duidelijk verdere inspanningen moeten verrichten om de aanhoudende manco’s in bescherming (van deze kinderen) aan te pakken. De recent aangenomen EU-Kinderrechtenstrategie bevat verschillende relevante aanbevelingen.’

De vermiste kinderen vallen ook niet onder de verantwoordelijkheid van Europol. “Wij worden vaak gevraagd naar vermiste kinderen”, reageert een persvoorlichter namens de Europese politieorganisatie. ‘Dat is omdat een voormalig medewerker vijf jaar geleden in een interview zei dat er een crisis is binnen de migratiecrisis. Hij zei dat mogelijk 10.000 migrantenkinderen vermist zijn in het systeem. […] Het was enkel een voorbeeld om aandacht te vragen voor dit probleem om de bevoegde autoriteiten aan te sporen iets te doen.’

Europol is echter niet de juiste organisatie om hierover te bevragen, aldus de persvoorlichter. ‘Europol is er om politieorganisaties in EU-lidstaten te ondersteunen bij de strijd tegen serieuze georganiseerde misdaad. Soms ontmantelen we netwerken die zich bezighouden met mensensmokkel en mensenhandel. We zien incidenteel ook dat minderjarigen worden gesmokkeld, maar we signaleren geen groeiende trend qua kidnapping van minderjarige migranten. We hebben ook geen kennis van gesmokkelde minderjarigen die vervolgens verhandeld worden door criminele organisaties. Het is belangrijk om hierbij wel toe te voegen dat onze kennis is gebaseerd op rapporten die we van Europese lidstaten hebben ontvangen, en op individuele casussen die we hebben ondersteund.’

Eurostat, van wie vermissingscijfers afkomstig zijn, zegt dat zij alleen verantwoordelijk is voor ‘de productie van data volgens de vastgestelde regels en statistische principes’. Voor andere vragen verwijst Eurostat door naar de woordvoerder van de Europese Commissie.

Dood in een koeltruck

Niemand weet wat er met de kinderen gebeurt nadat ze uit de opvang verdwijnen. Mogelijk reizen ze door naar familie elders, of naar een land waar ze een betere toekomst verwachten. Het is in Europa zo geregeld dat lidstaten verantwoordelijk zijn voor alleenstaande minderjarigen op hun grondgebied. Toch weten de autoriteiten niet waar de kinderen blijven. Zo zijn deze kinderen een extra makkelijke prooi voor criminele netwerken.

Lost in Europe deed de afgelopen twee jaar onder meer onderzoek naar de vermissingen van Vietnamese minderjarigen. We ontdekten dat Vietnamese jongeren uit de opvang verdwijnen, omdat zij naar Engeland willen doorreizen. Ze doen dit echter onder druk van mensensmokkelaars die de reis organiseren, en die hen in Engeland laten werken om hun (zogenaamde) reisschulden af te betalen. De jongeren verrichten dwangarbeid in nagelstudio’s of op wietplantages.

Bron: Argos (VPRO)

Steun onze stichting met een gift of word jaarlijkse donateur, zodat wij verder kunnen strijden